“Trận chiến” của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản

Nỗ lực thúc đẩy nền kinh tế bằng cách chấm dứt tình trạng giảm phát có thể đẩy nền kinh tế Nhật Bản vào tình trạng nguy hiểm.

Ở Nhật Bản, hiếm khi lời nói của các chính tri gia có tác động lên thị trường tài chính. Tuy nhiên, trong một vài ngày qua, ông Shinzo Abe – người đang dẫn đầu trong chưng cầu dân ý lựa chon người sẽ trở thành Thủ tướng tiếp theo của Nhât Bản – đã trở thành một ngoại lệ.

Ông Abe nói rất nhiều về chính sách tiền tệ và thị trường tài chính đã có phản ứng. Thị trường chứng khoán, tiền tệ và trái phiếu – tất cả đều tràn ngập hi vọng đan xen với nỗi sợ hãi. Hiệu ứng lớn đến nỗi hôm 20/11 vừa qua, ông Masaaki Shirakawa  – thống đốc NHTW Nhật Bản (BoJ) – đã phải lên tiếng bảo vệ sự độc lập của BoJ.

Các chuyên gia phân tích thị trường rất hoan nghênh lời cam kết sẽ thực hiện các biện pháp kích thích mạnh mẽ để thúc đẩy nền kinh tế của ông Abe. Họ hi vọng đồng yên giảm giá sẽ đẩy giá cổ phiếu lên cao. Họ cũng hi vọng ông Abe sẽ có những chính sách khiến hoạt động kinh doanh sôi nổi trở lại.

Trong khi đó, ông Shirakawa đã có 1 buổi họp báo để giải thích tại sao không hề có thay đổi nào sau cuộc họp thường kỳ của BoJ hôm 20/11. Thống đốc NHTW Nhật Bản lập luận rằng nhà đầu tư cần phải thật cẩn trọng. Giá cổ phiếu đã tăng lên nhưng điều tương tự cũng sẽ xảy ra với trái phiếu dài hạn. Nếu như nỗ lực thúc đẩy nền kinh tế khiến trái phiếu bị bán tháo, họ sẽ phải trả giá đắt.

Ông Shirakawa còn cho rằng đặt lạm phát mục tiêu ở mức 3% không những là điều phi lý mà còn có thể gây ra những tác động tiêu cực cho nền kinh tế. Mua trái phiếu để tài trợ cho các dự án công sẽ dẫn đến “in tiền vô tội vạ”. Không chỉ có vậy, ủng hộ lãi suất âm có thể khiến thị trường tài chính rơi vào tình trạng báo động.

 Có thể, rất nhiều người cho rằng đây chỉ là những lời biện minh của một thống đốc NHTW vốn cẩn trọng quá mức cần thiết. Ông Shirakawa cũng sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào tháng 4 tới và chưa rõ ông có tiếp tục đảm nhiệm chức vụ này hay không nếu như ông Abe thắng cử. Tuy nhiên, lập luận của ông Shirakawa không phải là không chính xác: quá coi trọng mục tiêu lạm phát 3% trong khi tốc độ tăng của chỉ số CPI vẫn ở mức hơn 1% trong nhiều thập kỷ có thể gây nên cú sốc cho Nhật Bản.

Hệ thống ngân hàng của nước này đang có mối liên hệ rất chặt chẽ với trái phiếu chính phủ. Theo số liệu của Bloomberg, chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu kỳ hạn 30 năm và 10 năm đã lên đến mức cao nhất kể từ tháng 3/2008. Đây chính là chỉ số đo lường mức độ nhạy cảm với lạm phát của thị trường trái phiếu. Mặc dù đây là một diễn biến rất nhỏ, xu hướng bán tháo trái phiếu trên diện rộng có thể “bóp nghẹt” các ngân hàng Nhật Bản.

Trong khi đó, tiền tệ hóa các khoản nợ là động thái đặc biệt nguy hiểm đối với Nhật Bản – đất nước có khối lượng nợ công lớn nhất thế giới. Nhật Bản may mắn có đủ lượng người tiết kiệm trong nước để tài trợ cho các khoản vay nợ này. Tuy nhiên, lòng tin của họ không phải là thứ tồn tại mãi mãi, đặc biệt là khi số tiền ấy được sử dụng cho những khoản chi lãng phí.

Hơn nữa, nếu như ông Abe đắc cử và chính phủ mới tin rằng chính sách tiền tệ là liều thuốc duy nhất có thể cứu chữa nền kinh tế, áp lực buộc các nhà làm luật phải dỡ bỏ các qui định trên thị trường, thúc đẩy sáng tạo và tăng khả năng cạnh tranh của Nhật Bản sẽ giảm đi rất nhiều.

Với vị thế là người dẫn đầu đảng có lợi thế chính là kinh nghiệm, ông Abe có thể dễ dàng chiếm đươc lòng tin của người dân. Tuy nhiên, chính sự dễ dàng ấy cũng có thể khiến lòng tin biến mất ngay lập tức. Trong khi đó, đối với một đất nước dựa vào tiết kiệm quá nhiều như Nhật Bản, niềm tin chính là tài sản quý giá nhất còn sót lại.

Minh Anh

Theo TTVN/Economist

Bài viết liên quan
Nền kinh tế thế giới trong đó có Trung Quốc có thể sẽ phải đối
Tiền điện tử Bitcoin, cái tên thu hút được nhiều sự quan tâm tại Việt
Dù nguồn cung các khoản cho vay mua nhà tăng nhưng để tiếp cận tiếp
Apple chỉ phải trả mức thuế thấp hơn 2% cho khoản lợi nhuận thu được
Chuyển giao quyền lực ở các nước lớn, ồ ạt bơm tiền kích thích kinh

BINH LUAN

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *